وقتی اضطراب، گرما و نابرابری همزمان آزمون میگیرند
به گزارش پایش جنوب،امتحانات نهایی و کنکور، بهتنهایی از پراسترسترین مراحل زندگی هر دانشآموز هستند؛ اما در هرمزگان، اضطراب فقط به نتیجه آزمون محدود نمیشود. شبی نیست که صدای جنگندهها، انفجار موشکها یا فعال شدن پدافند هوایی، آرامش خانوادهها را بر هم نزند. در روزهای اخیر حتی حملات دیگر تنها به شب محدود نیست و در روشنای روز نیز صدای جنگ به بخشی از زندگی مردم تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، چگونه میتوان از دانشآموزی انتظار داشت با ذهنی آرام درس بخواند؟ چگونه میتوان انتظار داشت نوجوانی که شب قبل از امتحان با صدای انفجار از خواب میپرد یا نگرانی امنیت خانوادهاش را تجربه میکند، صبح با تمرکز کامل بر سر جلسه امتحان حاضر شود؟ این پرسش، صرفاً احساسی نیست؛ بلکه مسئلهای جدی در حوزه عدالت آموزشی و سلامت روان است.
در کنار جنگ، مردم هرمزگان با بحرانی دیگر نیز دستوپنجه نرم میکنند؛ گرمای نزدیک به ۵۰ درجه که حتی شبها نیز مجال آسایش نمیدهد. حال اگر قطعیهای مکرر برق را نیز به این شرایط اضافه کنیم، نتیجه چیزی جز سلب آرامش، اختلال در خواب، کاهش تمرکز و فرسودگی جسمی و روانی نخواهد بود. دانشآموزی که ساعتها در گرمای طاقتفرسا و بدون برق تلاش میکند درس بخواند، پیش از آنکه وارد جلسه امتحان شود، بخش بزرگی از توان جسمی و ذهنی خود را از دست داده است.
از سوی دیگر، برای حفظ سلامت کارکنان، فعالیت بسیاری از ادارات استان به دلیل گرمای شدید محدود یا تعطیل میشود؛ اما دانشآموزان همچنان موظفاند در همین شرایط، در امتحانات حضوری شرکت کنند. این در حالی است که نمرات امتحانات نهایی، نقش تعیینکنندهای در آینده تحصیلی، رتبه کنکور و سرنوشت آموزشی آنان دارد.
درک این وضعیت برای کسانی که دور از جغرافیای جنگ زندگی میکنند، آسان نیست. جنگ برای بسیاری، تصویری در اخبار است؛ اما برای مردم جنوب، واقعیتی است که هر شب و هر روز با آن زندگی میکنند. وقتی جنگ، گرمای بیسابقه، قطعی برق و اضطراب آینده بر هم انباشته میشوند، دیگر نمیتوان از شرایط برابر برای همه دانشآموزان سخن گفت.
عدالت آموزشی تنها به یکسان بودن زمان و شیوه برگزاری آزمونها خلاصه نمیشود؛ عدالت، یعنی در نظر گرفتن شرایط واقعی دانشآموزانی که در موقعیتهای کاملاً متفاوت زندگی میکنند. دانشآموزان هرمزگان امروز، تنها برای امتحان نهایی و کنکور آماده نمیشوند؛ آنان همزمان در حال عبور از یکی از دشوارترین تجربههای روانی و اجتماعی زندگی خود هستند.
امروز انتظار میرود مسئولان کشوری و استانی، با درک شرایط ویژه هرمزگان و سایر مناطق درگیر، برای حفظ سلامت روان و ایجاد عدالت آموزشی، در شیوه برگزاری امتحانات نهایی بازنگری کنند. برگزاری غیرحضوری یا آنلاین امتحانات، یا اتخاذ هر راهکار مؤثر دیگری که از فشار مضاعف بر دانشآموزان بکاهد، میتواند گامی در جهت حمایت از نسلی باشد که آینده این سرزمین را خواهد ساخت.
دانشآموزان جنوب، بیش از هر چیز، به آرامش نیاز دارند؛ آرامشی که این روزها، میان صدای جنگ، گرمای سوزان و نگرانی از آینده، بیش از همیشه از آنان دریغ شده است.
سعیده دبیری نژاد، جامعه شناس