«پروژه نوزدَه، نَودونُه»؛ بازخوانی خاطره‌های جمعی عروسی در گالری مرداد
به گزارش اختصاصی پایش جنوب، این نمایشگاه مخاطب را به بازخوانی تجربه‌هایی دعوت می‌کند که اگرچه ممکن است به زندگی شخصی او تعلق نداشته باشند، اما به واسطه حضور در محله‌ها، روابط اجتماعی و فرهنگ‌های مشترک، برایش آشنا و خاطره‌انگیز هستند. عروسی در این مجموعه، فراتر از یک مراسم خانوادگی، بهانه‌ای برای روایت بخشی از زندگی جمعی مردم در محله‌های قدیمی و شهرهایی است که سنت‌ها و آیین‌های محلی در آن‌ها همچنان جایگاه پررنگی دارند.
در چنین فضاهایی، عروسی تنها به خانواده عروس و داماد محدود نمی‌شود؛ همسایه‌ها، آشنایان و حتی افرادی که نسبت خانوادگی مستقیمی با صاحبان مراسم ندارند، بخشی از این تجربه جمعی هستند. از همین رو، تصاویر و خاطرات مربوط به این مراسم‌ها می‌توانند به حافظه‌ای مشترک تبدیل شوند؛ حافظه‌ای که افراد مختلف، هر یک از زاویه‌ای متفاوت، بخشی از آن را با خود حمل می‌کنند.
استیتمنت نمایشگاه با تمرکز بر مفهوم «حافظه دیداری»، به این پرسش می‌پردازد که آنچه از یک تصویر به یاد می‌آوریم، تا چه اندازه حاصل مشاهده مستقیم ماست و چه میزان از آن در گذر زمان و تحت تأثیر شنیده‌ها و تجربه‌های بعدی شکل می‌گیرد.
بر اساس این نگاه، حافظه دیداری امکان ثبت و بازیابی اطلاعاتی را فراهم می‌کند که از طریق دیدن دریافت کرده‌ایم؛ اما همه جزئیات یک تصویر به یک اندازه در ذهن باقی نمی‌مانند. هنگام یادآوری نیز آنچه دیده‌ایم، با دانسته‌ها و تجربه‌های بعدی درهم می‌آمیزد و گاهی تشخیص مرز میان خاطره واقعی و بخش‌هایی که بعدها به آن افزوده شده‌اند، دشوار می‌شود.
در این چارچوب، تصویر صرفاً ثبت یک لحظه نیست، بلکه نقطه تلاقی دیدن، به یاد آوردن و بازسازی گذشته است. ممکن است تصویری در ذهن ما روشن و آشنا باشد، اما نسبت دقیقمان با آن مشخص نباشد؛ اینکه آن موقعیت را شخصاً تجربه کرده‌ایم، درباره‌اش شنیده‌ایم یا در مرورهای بعدی، جزئیاتی به خاطره‌مان اضافه شده است.
«پروژه ۱۹۹۹» با انتخاب موضوع عروسی و پیوند دادن آن به خاطرات محلی و تجربه‌های مشترک، فرصتی برای تأمل درباره رابطه تصویر، خاطره و هویت جمعی فراهم می‌کند؛ رابطه‌ای که در آن، گذشته نه به‌عنوان روایتی ثابت، بلکه به‌مثابه تجربه‌ای زنده و پیوسته در حال بازسازی، در ذهن افراد ادامه پیدا می‌کند.
این نمایشگاه در گالری مرداد برپا شده و آثار آن با نگاهی به آیین‌های اجتماعی و حافظه دیداری، مخاطب را به مواجهه دوباره با تصاویر و خاطراتی دعوت می‌کند که گاه مرز میان تجربه شخصی و خاطره جمعی را از میان برمی‌دارند.
– علی دولیخانی (شیدا)