کمبود مراقب سلامت، اجرای کامل نظام پزشک خانواده در بندرلنگه را با چالش روبهرو کرده است/فقط ۸ درصد ویزیتهای متخصصان بندرلنگه با ارجاع انجام میشود
به گزارش خبرنگار پایش جنوب– جمیله دبیری نیا، پژمان شاهرخی تأکید کرد: تحقق اهداف نظام ارجاع، علاوه بر توسعه زیرساختها، به تأمین نیروی انسانی و هماهنگی مؤثر میان دانشگاه علومپزشکی، بیمهها و مراکز درمانی نیاز دارد.
شاهرخی در نشست بررسی پیشرفت برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در هرمزگان که با حضور محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، در اتاق بازرگانی بندرعباس برگزار شد، با تشریح عملکرد این برنامه در شهرستان بندرلنگه عنوان کرد: اجرای نظام پزشکی خانواده و جلوگیری از سرگردانی بیماران میان بخشهای مختلف نظام سلامت، یک ضرورت راهبردی است و این برنامه در بندرلنگه بهعنوان یکی از مناطق اجرای طرح در حال پیگیری است.
وی با اشاره به جمعیت حدود ۱۴۱ هزار نفری شهرستان بندرلنگه، پوشش بیمهای جمعیت را یکی از مؤلفههای مهم اجرای این برنامه دانست و گفت: بر اساس آمار موجود، حدود ۴۴ هزار نفر تحت پوشش تأمین اجتماعی، ۶۷ هزار و ۸۰۷ نفر تحت پوشش بیمه سلامت و ۲۲۶ نفر نیز تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح قرار دارند.
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان با اشاره به وجود جمعیت فاقد بیمه و برخی اتباع خارجی در این شهرستان، پوشش کامل جمعیت و دسترسی عادلانه به خدمات سلامت را از اهداف اصلی برنامه پزشکی خانواده عنوان کرد.
ثبت بیش از ۴۹ هزار ویزیت پزشک خانواده در بندرلنگه
شاهرخی در تشریح زیرساختهای موجود برای اجرای برنامه پزشکی خانواده گفت: در حال حاضر دو مرکز شهری و سه مرکز روستایی در این شهرستان درگیر اجرای برنامه هستند و ۱۱ مرکز خدمات جامع سلامت روستایی و ۳۰ پزشک خانواده نیز به جمعیت تحت پوشش خدمات ارائه میکنند.
به گفته وی، از مجموع پزشکان خانواده فعال در بندرلنگه، ۲۲ نفر در بخش روستایی و هشت نفر در بخش شهری مستقر هستند.
وی با ارائه آمار عملکرد برنامه از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا زمان برگزاری نشست افزود: در این مدت ۴۹ هزار و ۴۳۹ ویزیت توسط پزشکان خانواده انجام شده که میانگین ماهانه آن حدود ۶ هزار و ۵۹۲ ویزیت بوده است.
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان ادامه داد: در همین بازه زمانی چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع بیمار ثبت شده که معادل حدود ۸.۹ درصد مجموع ویزیتهاست و در محدوده مجاز تعیینشده در دستورالعمل اجرایی برنامه قرار دارد.
شاهرخی با تأکید بر اهمیت تسریع در روند نوبتدهی بیماران ارجاعی بیان داشت: بر اساس دستورالعمل، زمان دریافت نوبت برای مراجعهکنندگان باید کمتر از ۴۸ ساعت باشد و برای بیماران با شرایط مختلف نیز مهلتهای مشخصی جهت رسیدگی در نظر گرفته شده است.

وی تعداد نوبتهای ثبتشده برای بیماران ارجاعی را سه هزار و ۵۶۲ مورد اعلام کرد و گفت: این رقم در مقایسه با چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع، حدود ۸۰ درصد است؛ در حالی که هدفگذاری برنامه، افزایش این شاخص و نزدیکشدن آن به پوشش کامل بیماران ارجاعی است.
فقط ۵۵ درصد جمعیت شهری در سامانه تأیید شدهاند
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت انتساب جمعیت به پزشکان خانواده و ثبت پروندههای سلامت اشاره کرد و گفت: بر اساس یکی از معیارهای محاسبه، حدود ۶۷ درصد جمعیت شهری دستکم یکبار توسط پزشک خانواده ویزیت شدهاند، اما بر اساس معیارهای ثبت و تأییدشده در سامانه، این شاخص حدود ۵۵ درصد است.
شاهرخی با بیان اینکه تکمیل پرونده سلامت و ثبت اطلاعات جمعیت از الزامات موفقیت برنامه پزشکی خانواده است، بر ضرورت شناسایی فعال افراد و افزایش پوشش واقعی خدمات تأکید کرد.
وی همچنین بازخورد پزشکان متخصص به پزشکان خانواده را یکی از حلقههای مهم نظام ارجاع دانست و اظهار کرد: پس از مراجعه بیمار به پزشک متخصص، لازم است نتیجه بررسیها و اقدامات درمانی به پزشک خانواده بازگردانده شود تا ادامه روند درمان و تصمیمگیریهای بعدی با دسترسی به اطلاعات کامل بیمار انجام شود.
به گفته وی، از مجموع ۱۶ هزار و ۹۵۰ ویزیت متخصصان در بیمارستان شهید بندرلنگه، تنها حدود یکهزار و ۳۶۸ مورد از مسیر نظام ارجاع انجام شده است؛ موضوعی که ضرورت تقویت ارتباط میان پزشکان خانواده و متخصصان را نشان میدهد.
کمبود ۱۳ مراقب سلامت؛ مانع پوشش کامل جمعیت
شاهرخی کمبود نیروی مراقب سلامت را از مهمترین چالشهای اجرایی برنامه در بندرلنگه برشمرد و گفت: بر اساس الگوی پیشبینیشده، به ازای هر یکهزار و ۵۰۰ نفر جمعیت باید یک مراقب سلامت فعالیت داشته باشد، اما در بندرلنگه در حالی به ۲۶ مراقب سلامت نیاز داریم که تنها ۱۳ نفر در این بخش مشغول فعالیت هستند.
وی با تأکید بر اینکه شناسایی فعال جمعیت، تکمیل پروندههای سلامت و پیگیری وضعیت افراد به نیروی انسانی کافی نیاز دارد، تصریح کرد: با کمبود موجود، دستیابی به پوشش کامل جمعیت با دشواری روبهرو خواهد بود.
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان همچنین نبود ارتباط برخط و یکپارچه میان سامانههای اطلاعاتی بیمهها و مراکز درمانی را از دیگر موانع اجرای مؤثر نظام ارجاع عنوان کرد.
وی توضیح داد: در شرایط فعلی، اطلاعات مربوط به پزشک خانواده و پزشک متخصص به شکل مطلوب میان سامانهها تبادل نمیشود و همین مسئله، پیگیری وضعیت بیماران و بازگشت اطلاعات درمانی به پزشک خانواده را با مشکل مواجه میکند.
شاهرخی تسهیل ارتباط میان سطوح مختلف ارائه خدمات درمانی را ضروری دانست و بر لزوم ایجاد سازوکاری تأکید کرد که بیماران بتوانند بدون اختلال و سردرگمی از سطح نخست خدمات سلامت به مراکز تخصصی و بیمارستانها ارجاع داده شوند.
ابهام در هزینههای درمان؛ نگرانی از افزایش پرداخت مردم
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان در ادامه به برخی ابهامها در نحوه محاسبه و دریافت هزینه خدمات درمانی اشاره کرد و گفت: بیمارانی که از مسیر نظام ارجاع به مراکز درمانی مراجعه میکنند، باید از مزایای پیشبینیشده در این برنامه برخوردار شوند، اما ناهماهنگی در اطلاعرسانی و اجرای ضوابط بیمهای ممکن است موجب مطالبه هزینه از برخی بیماران شود.
وی با اشاره به فعالیت پایگاههای سلامت در روزهای جمعه و ارائه خدمات در بازه زمانی صبح تا شب افزود: در برخی موارد، بیماران به دلیل پرداخت سرانه به پزشک خانواده این انتظار را دارند که هنگام مراجعه به بیمارستان یا سایر مراکز درمانی نیز از سازوکار مشخص و مزایای نظام ارجاع برخوردار باشند؛ اما گاهی پزشک خانواده یا مرکز مربوط از جزئیات نحوه محاسبه و اجرای این سازوکار اطلاع کافی ندارد.
شاهرخی با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دانشگاه علومپزشکی، سازمانهای بیمهگر و مراکز درمانی خاطرنشان کرد: ابهامهای موجود در نحوه محاسبه و دریافت هزینهها باید برطرف شود تا اجرای برنامه پزشکی خانواده به افزایش پرداخت از جیب مردم منجر نشود.
ملاک موفقیت نظام ارجاع، کاهش مراجعات مستقیم به متخصصان است
رئیس دانشگاه علومپزشکی هرمزگان در جمعبندی گزارش خود، افزایش سهم بیماران ارجاعی از مجموع مراجعات به پزشکان متخصص را از اهداف اصلی اجرای برنامه عنوان کرد.
وی با تأکید بر اینکه ارزیابی موفقیت نظام پزشکی خانواده نباید صرفاً بر اساس تعداد ارجاعها یا نوبتهای ثبتشده صورت گیرد، گفت: باید مشخص شود چه سهمی از مراجعات به متخصصان واقعاً از مسیر نظام ارجاع انجام میشود.
شاهرخی با اشاره به هدفگذاری سال نخست اجرای برنامه برای افزایش سهم مراجعات متخصصان از مسیر نظام ارجاع، تأکید کرد: تحقق این هدف مستلزم تقویت هماهنگی میان بخشهای مختلف نظام سلامت، تکمیل زیرساختهای اطلاعاتی، رفع موانع بیمهای و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز است.
وی در پایان، ارتقای کیفیت خدمات، جلوگیری از سردرگمی بیماران و فراهمکردن دسترسی عادلانه به خدمات تخصصی را از مهمترین نتایج مورد انتظار از اجرای صحیح نظام پزشکی خانواده و ارجاع دانست.
پایان خبر/