تاب‌آوری هرمزگان؛ روایت جامعه‌ای که جنگ را زندگی می‌کند

به گزارش پایش جنوب، این روزها هرمزگان بیش از هر زمان دیگری معنای واقعی تاب‌آوری را تجربه می‌کند. برای بسیاری، جنگ در قاب اخبار و شبکه‌های اجتماعی روایت می‌شود، اما برای مردم جنوب، جنگ بخشی از تجربه روزمره است؛ صدای انفجار، نگرانی خانواده‌ها و ناامنی، واقعیتی است که در زندگی آنان جریان دارد.

در هفته‌های اخیر، هرمزگان داغدار فرزندان بسیاری بوده است؛ از سربازان و نیروهای نظامی تا صیادان، نیروهای تخصصی و دیگر افرادی که در مسیر انجام وظیفه یا تأمین معاش جان خود را از دست داده‌اند. بسیاری از این روایت‌ها کمتر دیده شد، اما در حافظه مردم استان ماندگار خواهد ماند.

جنگ تنها جان انسان‌ها را نمی‌گیرد؛ معیشت و سلامت روان جامعه را نیز هدف قرار می‌دهد. رکود گردشگری در کیش، قشم و دیگر نقاط استان، بسیاری از بازاریان، هتل‌داران، بومگردی‌ها، رستوران‌ها، فعالان گردشگری، فروشندگان صنایع‌دستی و مشاغل وابسته را با کاهش درآمد و بیکاری روبه‌رو کرده و فشار اقتصادی آن، مستقیماً بر خانواده‌ها اثر گذاشته است.

در کنار این شرایط، گرمای طاقت‌فرسای هرمزگان، قطعی‌های مکرر برق و اضطراب ناشی از جنگ، فشار روانی مضاعفی بر مردم وارد کرده است. کودکان و نوجوانانی که هم‌زمان با این شرایط، روزهای امتحان را پشت سر گذاشتند نیز از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند؛ تجربه‌ای که می‌تواند آثار آن تا سال‌ها در حافظه روانی آنان باقی بماند.

در جامعه‌شناسی، این پیامدها «لایه‌های پنهان جنگ» نامیده می‌شوند؛ آسیب‌هایی که شاید در آمارها دیده نشوند، اما فرسایش سلامت روان، کاهش احساس امنیت، فشار اقتصادی و تضعیف سرمایه اجتماعی را به دنبال دارند.

با وجود همه این دشواری‌ها، مردم هرمزگان زندگی را متوقف نکرده‌اند. صیادان دوباره به دریا می‌روند، کسبه مغازه‌هایشان را باز می‌کنند، کودکان به مدرسه می‌روند و خانواده‌ها تلاش می‌کنند امید را زنده نگه دارند. این همان معنای واقعی تاب‌آوری است؛ ادامه دادن زندگی، نه عادت کردن به رنج.

اگر قرار است از هزینه‌های جنگ سخن گفته شود، نباید تنها به خسارت‌های فیزیکی اشاره کرد. هزینه واقعی جنگ را باید در خانواده‌هایی دید که عزیزانشان را از دست داده‌اند، در کسب‌وکارهایی که از رونق افتاده‌اند، در اضطراب کودکان، و در مردمی که هر روز با وجود همه فشارها، همچنان ایستاده‌اند. هرمزگان امروز، بیش از هر چیز، نیازمند دیده شدن همین رنج‌های خاموش است.

سعیده دبیری نژاد، جامعه شناس